Showing posts with label -गोपाल हासाणी. Show all posts
Showing posts with label -गोपाल हासाणी. Show all posts

Saturday, December 10, 2011

स‍िन्धी पहाका ऐं चवण‍ियूं

    अखि
अखि अटिकाइणु
अखि अड़णु
अखि आली थियणु
अखि खणणु
अखि खुलणु
अखि खोड़णु
अखि चोराइणु
अखि टेड॒ करे डि॒सणु
अखि डे॒खारणु
अखि तिरिकणु
अखि कढणु
अखि पइजी वञणु
अखि पटणु
अखि पवणु
अखि पाइणु
अखि फड़कणु
अखि फरणु
अखि फिरड़ाइणु
अखि फुटी पीड़ा वेई
अखि फेरणु
अखि बदलाइणु
अखि बी॒टणु
अखि बु॒ड॒णु
अखि भञणु
अखि भरे निहारणु
अखि मां कढणु
अखि मुछ खे डि॒सणु
अखि में रखणु
अखि मेरी करणु
अखि लग॒णु
अखि लड़णु
अखि लड़ाइणु
अखि विझणु
अखि हणणु
अखिबू॒ करणु
अखिबू॒ खेड॒णु
अखियुनि अंधियूं अचणु
अखियुनि अंधो थियणु
अखियुनि अंधो थियणु
अखियुनि अगि॒यां टरणु
अखियुनि अगि॒यां फिरणु
अखियुनि जो पाणी सुकणु
अखियुनि जो सुर्मो चोराइणु
अखियुनि ते कपह जा पुड़ा चढ़णु
अखियुनि ते खोपा चढ़णु
अखियुनि ते चर्बी॒ चढ़णु
अखियुनि ते छपर चढ़णु
अखियुनि ते पटी ब॒धणु
अखियुनि ते पर्दो पवणु
अखियुनि ते रइ चढ़णु
अखियुनि ते रखणु
अखियुनि ते लट चढ़णु
अखियुनि ते विहारणु
अखियुनि मां आबु ओतणु
अखियुनि मां उला निकरणु
अखियुनि मां निकरणु
अखियुनि मां रतु छणणु
अखियुनि मां सुर्मो चोराइणु
अखियुनि में अखियूं विझणु
अखियुनि में गा॒ल्हाइणु
अखियुनि में दीद धारणु
अखियुनि में दीद हुअणु
अखियुनि में धूड़ि विझणु
अखियुनि में पाणी अचणु
अखियुनि में राति कटणु
अखियुनि में लिकाइणु
अखियुनि में लूणु विझणु
अखियुनि में सराई फेरणु
अखियुनि में सांढणु
अखियुनि में सुर्मो पाइणु
अखियूं अछियूं थियणु
अखियूं अड़ाइणु
अखियूं आसमान में हुअणु
अखियूं उथणु
अखियूं उभ डे॒ करणु
अखियूं कढणु
अखियूं कराइणु
अखियूं कापार में हुअणु
अखियूं खणी सघणु
अखियूं खुलणु
अखियूं खोलणु
अखियूं चर्ख़ु थियणु
अखियूं चारि थियणु
अखियूं छिंभणु
अखियूं छिति सां लग॒णु
अखियूं टुंबणु
अखियूं ठरणु
अखियूं ड॒रा थियणु
अखियूं थधियूं थियणु
अखियूं पटणु
अखियूं पटिजणु
अखियूं पाइणु
अखियूं पाए विहणु
अखियूं पूरणु
अखियूं पूरे कमु करणु
अखियूं पूरे हलणु
अखियूं फाटणु
अखियूं फेराइणु
अखियूं फोटाइणु
अखियूं बीही वञणु
अखियूं बू॒टणु
अखियूं मटिकाइणु
अखियूं मथे करे हलणु
अखियूं मिलाइणु
अखियूं विछाइणु
अखियूं वेही वञणु
अखियूं सेकणु
अखियूं हेठि करे हलणु

Monday, December 5, 2011

हिन्दू महिनन जा सिन्धी नाला


ह‍िन्‍दी
स‍िन्‍धी
चैत्र
चेट्रु (चेटु)
वैशाख
वेसाखु
ज्येष्ठ
जे॒ठु
आषाढ़
आखाड़ु
श्रावण
सावणु
भाद्रपद
बड्रो (बडो)
आश्विन
असू
कार्तिक
कती
अगहन
नाहिरी
पौष
पोहु
माघ
मांघु
फाल्गुन
फगु॒णु

Sunday, March 6, 2011

अप्रेल उणवीह सौ सतहठ

भारत जी आज़ादीअ खां पोइ भारत जो पंहिंजो विधान त्यारु करे 26 जनवरी 1950 खां लागू कयो वियो। उन वक्त विधान जे अठें शेडयूल में भारत जूं चोहं भाषाउनि खे शामिल कयो वियो हो। भारत में सिन्धियुनि जो पंहिंजो प्रांत हुअण करे, उन वक्त सिन्धी भाषा खे विधान में शामिल करण जो वीचारु कंहिं खे बि आयो।

भारत जे विरहाङे खां पोइ पलाण करे, पहिरियां साल सिन्धी दरबदर हुआ। उन वक्त सिन्धियुनि जे साम्हूं हिकु ई मसइलो हो- रोज़गार ऐं घर घाटु ठाहिणु। सिन्धी गुवानन‍ि जो जो ध्यानु सिन्धियुनि खे थांईको करण में लु हो। इएं हो सिन्धी विद्ववान, साहित्यकार माठि करे वेठा हुआ। भली सिन्धी भाषा विधान में शामिल हुई, पर सिन्धी बोली वाहिपे में हुई, सिन्धीअ में साहित्यु लिख्यो पे वियो ऐं सिन्धी अखबारूं ऐं रसाला बि निकिरण शुरू थी विया।

हिं सिन्धी थांईका थ्या सिन्धी भाषा खे भारत जे विधान में शामिल करण जी हलचल शुरू थी। हिं सिन्धी भाषा खे भारत जे विधान में शामिल करण जी मुहिम हली रही हुई, हिं उन वक्त जो ‍श‍िक्षा मंत्री इन जे खिलाफु हो। हुन जो चवणु हो सिन्ध प्रदेश भारत में कोन्हे।

तंहिंते श्री जयरामदास दौलतराम जवाबु डिनो हो सिन्धी बोलीअ जो वास्तो इनसाननि सां आहे, कि ज़मीन सां। असीं सिन्धी गाल्हाईंदड़ इनसान पंहिंजी बोली खणी आया आहियूं।

आखिर अगुवाननि जूं कोशिशूं कामयाब थियूं। 10 अप्रेल 1967, सूमर वार जो डींहुं। उन डींहुं चेटीचंडु जो पवित्र डिणु पिणि हो। सिन्धियुनि जो सभ खां डो डिणु - चेटीचंडु। सिन्धियुनि जे हिन पवित्र डींहं ते भारत जे तत्कालीन राष्ट्रपति डॉ राधाकृष्णन भारत जे विधान में एकिवीहें बदलाव (The Constitution (Twenty-first Amendment) Act, 1967) खे मंज़ूरी डिनी ऐं सिन्धी भाषा भारत जे विधान में शामिल थी।

सरकार असांजी बोलीअ खे मानु डिनो। पर असीं सिन्धियुनि छा कयो? पंहिंजी माउ (माउ समानु मातृभाषा सिन्धी ) खे पंहिंजे घर मां ‍ध‍िके बाहिर कयो भारत में टिनि किस्मनि जा समाज आहिनि - धर्मी, भाषाई ऐं जातीय समाज। सिन्धी का जाति आहे धर्मु। सिन्धी भाषाई समाज आहे। भारत जे विधान मूजिब सिन्धी उहो आहे जेको सिन्धी गाल्हाए थो।

भारत सरकार त 44 साल अगु चेटीचंड डींहुं सिन्धी भाषा खे पंहिंजे दिल (विधान) में जहि डिनी। हाणे सिन्धियुनि जो वारो आहे। हिन चेटीचंड ते पंहिंजी मातृभाषा सिन्धीअ खे पंहिंजे घर वापस ठी अचण जो संकल्पु कयूं ।

जिनि सिन्धियुनि पंहिंजे बारनि सां, घर जे भातियुनि सां सिन्धीअ में गाल्हाइणु छडे डिनो आहे, उहे नएं सिरे सां शुरूआत करे सघनि था। पंहिंजी माउ समान मातृभाषा खे पंहिंजे दिल में, पंहिंजे घर में वरी वसाए सघनि था। सिन्धी त डी दिल वारा इनसान आहिनि। जेकहिं दिल सां चाहींदा त अंग्रेजी ऐं हिंदीअ सां डु पंहिंजी मातृभाषा सिन्धीअ लाइ बि दिल में थोरी जहि ठही पवंदी।

  • गोपाल हासाणी